Σάββατο, 21 Ιανουαρίου 2012

Καλύτερη ποιότητα ζωής και με προστάτη...

Ο προστάτης είναι ένας μικρός αδένας, ερμητικά κρυμμένος στα πιο «απόκρυφα» σημεία του αντρικού σώματος. Ο αφανής χαρακτήρας της φύσης του, η άγνοια, η έλλειψη πρόληψης –που σχεδόν πάντα αντιμετωπίζεται από τους άντρες ως «ταμπού»-, αλλά και η ύπουλη εμφάνιση των δυσλειτουργιών του τον καθιστά Νο 1 απειλή της ποιότητας ζωής ενός σημαντικού ποσοστού του ανδρικού πληθυσμού. Γνωρίζοντας τον εχθρό

Η πιο χαρακτηριστική και περισσότερο εμφανιζόμενη δυσλειτουργία του προστάτη είναι η καλοήθης υπερπλασία του προστάτη (ΚΥΠ), μια νόσος που υπολογίζεται ότι αφορά το 19-30% των ανδρών ηλικίας άνω των 50 ετών.

«Η παρουσία υπερπλαστικού προστάτη συνδυασμένη με διαταραχή της ροής ούρων και μερικών ακόμη συμπτωμάτων που σχετίζονται με την ούρηση αποτελούν τα κριτήρια καθορισμού της νόσου, τα οποία, μετά τον κατάλληλο διαγνωστικό έλεγχο, αποδίδονται στην υπερπλασία του αδένα» λέει ο Αναπληρωτής Καθηγητής Ουρολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών, κ. Διονύσης Μητρόπουλος, ο οποίος εξηγεί πως τα κυριότερα συμπτώματα δυσλειτουργίας του κατωτέρου ουροποιητικού συστήματος είναι η ημερήσια συχνουρία, που συχνά συνοδεύεται από μικρότερου ή μεγαλύτερου βαθμού επιτακτικότητα, η νυκτουρία, η δυσκολία έναρξης και ολοκλήρωσης της ούρησης και σε μερικές περιπτώσεις, η ακράτεια ούρων. «Ωστόσο τα συμπτώματα αυτά δεν είναι απαραίτητο να συνυπάρχουν, ενώ παρατηρούνται σημαντικές διακυμάνσεις όπως και διαφορετικές εντάσεις από άτομο σε άτομο» σημειώνει ο κ. Μητρόπουλος.
Καλά κρυμμένο «μυστικό» Είναι εντυπωσιακό το γεγονός ότι, τουλάχιστον στον Ευρωπαϊκό χώρο, μόνον το ένα τρίτο των ανδρών με συμπτώματα δυσλειτουργίας του κατώτερου ουροποιητικού συστήματος έχουν επίγνωση ότι οφείλονται στην καλοήθη υπερπλασία του προστάτη. Πολλοί άνδρες δεν δίνουν σημασία στα συμπτώματα θεωρώντας ότι αποτελούν μέρος της διαδικασίας της γήρανσης και επιλέγουν να προσαρμοστούν στα συμπτώματα παρά το ότι δηλώνουν ότι επηρεάζεται η ποιότητα της ζωής τους.
«Χαρακτηριστικά παραδείγματα τέτοιας προσαρμογής είναι ο περιορισμός της λήψης υγρών πριν τον ύπνο ή κάποιο ταξίδι, η αποφυγή οδήγησης για πάνω από δύο ώρες και η αποχή από κοινωνικές εκδηλώσεις, ιδιαίτερα αν γίνονται σε μέρη χωρίς τουαλέτα ή όταν η πρόσβαση σ’ αυτήν είναι δύσκολη» λέει χαρακτηριστικά ο κ. Μητρόπουλος, ωστόσο τονίζει ότι το φαινόμενο αυτό θα πρέπει μάλλον να αποδοθεί στην άγνοια της δυνατότητας αντιμετώπισης των συμπτωμάτων αφού αυτή η ομάδα πασχόντων έχει αποδειχθεί ότι ανταποκρίνεται πολύ θετικά στην προσπάθεια ανεύρεσης της καταλληλότερης θεραπευτικής λύσης όταν –και όποτε- τεθεί η σχετική διάγνωση. «Τέλος, άλλη σοβαρή αιτία άρνησης να επισκεφθούν έναν γιατρό, είναι ο φόβος για τυχόν αναγκαιότητα χειρουργικής επέμβασης, το αίσθημα ντροπής, αλλά και ο φόβος τυχόν επιπτώσεων της φαρμακευτικής αγωγής» επισημαίνει ο καθηγητής.
Ζώντας με το «στίγμα» Παρά το γεγονός ότι η καλοήθης υπερπλασία του προστάτη (ΚΥΠ) είναι μια κατάσταση που δεν συνιστά απειλή για την ζωή του πάσχοντα, δεν υπάρχει πλέον αμφιβολία ότι τα συμπτώματα της νόσου αποτελούν αιτία σημαντικής διαταραχής της καθημερινής ποιότητας ζωής, γεγονός που έχει επιβεβαιωθεί από μια σειρά μελετών. Προκειμένου μάλιστα αυτές οι μελέτες να είναι στατιστικά αξιολογήσιμες έχουν καθοριστεί από την επιστημονική κοινότητα κλίμακες αξιολόγησης, τόσο των συμπτωμάτων όσο και των διαφόρων παραμέτρων της ποιότητας ζωής, εννοώντας την φυσική κατάσταση (παρουσία συμπτωμάτων μιας συγκεκριμένης νόσου), την λειτουργικότητα (αυτο-εξυπηρέτηση, κινητικότητα, γενικότερη φυσική δραστηριότητα), την συμμετοχή σε κοινωνικές δραστηριότητες και την ψυχολογική υγεία.
Ενδεικτικά, τα ευρήματα αυτών των μελετών έχουν δείξει ότι:
-Η ύπαρξη έντονων συμπτωμάτων οδηγεί τους πάσχοντες να δηλώνουν, στην συντριπτική τους πλειοψηφία ότι η ποιότητα της ζωής τους είναι «κακή» ή «πολύ κακή».
-Η ένταση των συμπτωμάτων συνδέεται με τον βαθμό που επηρεάζεται η φυσική κατάσταση, η κοινωνικότητα, η ζωτικότητα, ακόμη και η πνευματική υγεία.
-Η ύπαρξη τέτοιων συμπτωμάτων σε άνδρες ηλικίας 45-64 ετών οδηγεί σε σημαντική μείωση του δείκτη ποιότητας ζωής λόγω προβλημάτων υγείας συγκριτικά με τους υπόλοιπους άνδρες αυτής της ηλικίας αλλά ακόμη και με εκείνους που είναι άνω των 65 ετών.
-Η παρουσία των συμπτωμάτων οδηγεί, προοδευτικά, σε απώλεια της αυτοεκτίμησης και άλλα ψυχολογικά προβλήματα.
-Πολλοί άνδρες θεωρούν ότι τα συμπτώματα της ΚΥΠ ευθύνονται σε σημαντικό βαθμό για το ότι έχει επηρεασθεί η σεξουαλική τους λειτουργία.
-Η νυκτουρία είναι η κυριότερη αιτία διαταραχής του ύπνου σε άνδρες άνω των 50 ετών και ο βαθμός έντασής της συνδέεται με τον βαθμό που επηρεάζεται η γενικότερη ποιότητα ζωής. Επιπλέον, στην διαταραχή του ύπνου λόγω νυκτουρίας αποδίδεται, σε μεγαλύτερο βαθμό, το αίσθημα ημερήσιας κόπωσης, η έλλειψη συγκέντρωσης, η αδυναμία μνήμης και η μειωμένη απόδοση στην εργασία.
«Προκειμένου να κατανοήσει κανείς καλύτερα τον βαθμό επηρεασμού της ποιότητας ζωής λόγω των συμπτωμάτων της ΚΥΠ θα πρέπει να αναφέρουμε ότι είναι παρόμοια με εκείνη των ανθρώπων που έχουν επιληψία ή άσθμα και μερικές φορές χειρότερη εκείνων που πάσχουν από χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια» τονίζει ο γιατρός και αναφέρει σχετικά: «Όπως και σε κάθε χρόνιο νόσημα, τα συμπτώματα της ΚΥΠ επηρεάζουν και το άμεσο οικογενειακό περιβάλλον. Τα στοιχεία καταγράφουν μια επίπτωση της γενικότερης ποιότητας ζωής σε πάνω από το 25% των συζύγων των πασχόντων ανδρών. Επίσης, ο επηρεασμός της ποιότητας ζωής εκδηλώνεται σαν διαταραχή του ύπνου (που αποδίδεται σε σημαντικό βαθμό στην νυκτουρία του πάσχοντος), διαταραχή της σεξουαλικής ζωής και της κοινωνικής δραστηριότητας, ενώ πολύ έντονες είναι και οι ψυχολογικές επιπτώσεις λόγω του φόβου μιας πιθανής χειρουργικής επέμβασης ή ότι τα συμπτώματα οφείλονται σε κακοήθη και όχι σε καλοήθη νόσο» καταλήγει ο κ. Μητρόπουλος.
Σε αναζήτηση της κατάλληλης βοήθειας
Η διαταραχή της καθημερινής ποιότητας ζωής σε συνδυασμό με τον φόβο ότι θα οδηγηθεί κανείς σε πλήρη αδυναμία ούρησης (επίσχεση ούρων) ή ότι τα συμπτώματα είναι ενδεικτικά καρκίνου του προστάτη είναι οι κυριότεροι λόγοι αναζήτησης ιατρικής βοήθειας. «Ο ρόλος της οικογένειας και του φιλικού περιβάλλοντος προκειμένου κάποιος να ενθαρρυνθεί να αναζητήσει ιατρική βοήθεια για τα συμπτώματά του, φαίνεται ότι είναι σχετικά περιορισμένος (0% στη Γαλλία, 1% στη Γερμανία) και επομένως η σχετική απόφαση εναπόκειται στον πάσχοντα» σημειώνει ο κ. Μητρόπουλος. «Όσον αφορά το είδος των συμπτωμάτων που οδηγούν σε αναζήτηση ιατρικής βοήθειας αυτά είναι, κατά σειρά συχνότητας, η νυκτουρία, η δυσκολία αποβολής των ούρων, το αίσθημα ατελούς κένωσης της κύστης και σε μικρότερο βαθμό, η διακοπτόμενη ούρηση, η χαμηλή ροή και η επιτακτικότητα. Ο χρόνος που μεσολαβεί από την εμφάνιση των συμπτωμάτων μέχρι την απόφαση για αναζήτηση ιατρικής λύσης είναι κατά κανόνα αρκετά μεγάλος, υπερβαίνοντας πολλές φορές τα δύο χρόνια. Μια πρόσφατη μελέτη έδειξε από όλα τα σχετικά συμπτώματα, η παρουσία της νυκτουρίας αποτελεί σημαντική αιτία πρωϊμότερης αναζήτησης ιατρικής βοήθειας» καταλήγει.
Λογική (από τον πάσχοντα)
και ευαισθησία (από τον γιατρό)

Η βελτίωση της ποιότητας ζωής αποτελεί τον κοινό παρανομαστή σε όλα τα προβλήματα υγείας. Στην περίπτωση των συμπτωμάτων διαταραχής της ούρησης λόγω καλοήθους υπερπλασίας του προστάτη, οι γιατροί και το σύστημα παροχής υπηρεσιών υγείας από τη μια, οφείλουν να κατανοήσουν τις ανάγκες των ασθενών και να τις ικανοποιήσουν στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό.
Απ’ την άλλη, οι άνδρες με συμπτωματική ΚΥΠ οφείλουν να αναζητούν έγκαιρα την πλέον ιδανική λύση που συνοψίζεται στα εξής:

  • Γρήγορη ανακούφιση από τα συμπτώματα
  • Αποτέλεσμα που διαρκεί
  • Ελαχιστοποίηση παρενεργειών τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα
  • Απομάκρυνση του κινδύνου επιπλοκών της νόσου (κυρίαρχα εκείνη της επίσχεσης των ούρων) και
  • Αποφυγή της χειρουργικής επέμβασης.
«Επειδή, αντικειμενικά, μια τέτοια λύση δεν είναι, τις περισσότερες φορές, εφικτή, οι παρέχοντες τις σχετικές υπηρεσίες υγείας θα πρέπει να ευαισθητοποιηθούν στις εξατομικευμένες ανάγκες και προσδοκίες των ασθενών αξιολογώντας προσεκτικότερα τα συμπτώματα εκείνα που με την κατάλληλη αντιμετώπιση θα βελτιώσουν βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα την ποιότητα ζωής με ορθολογική χρήση των διαθέσιμων οικονομικών πόρων και υπηρεσιών» καταλήγει ο κ. Μητρόπουλος.
πηγή