Δευτέρα, 13 Φεβρουαρίου 2012

Orienteering: Το νέο άθλημα που κατακτά την Ελλάδα

Orienteering
Ένα νέο αγώνισμα τρεξίματος αναπτύσσεται τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα, προσελκύοντας ολοένα και περισσότερους ενδιαφερόμενους, καθώς εκτός από τη φυσική κατάσταση απαιτούνται επίσης ικανότητες προσανατολισμού και στρατηγικής, ψυχικό σθένος και αγάπη για τη φύση, κριτήρια που μετατρέπουν εύκολα το αγώνισμα σε “παιχνίδι” για τους λάτρεις της περιπέτειας.


Ο αγώνας προσανατολισμού (orienteering) είναι κατά βάση αγώνας τρεξίματος, αλλά η ιδιαιτερότητά του βρίσκεται στο περιβάλλον και τις συνθήκες.
Είναι αγώνας “off road”, που δεν διεξάγεται σε κάποιον στίβο ή πίστα, αλλά μέσα σε χωράφια και δάση, και δεν διαθέτει συγκεκριμένη διαδρομή, καθώς οι δρομείς είναι ελεύθεροι να χρησιμοποιήσουν κατά βούληση το μονοπάτι που θα τους οδηγήσει γρηγορότερα στα σημεία ενός χάρτη – στα οποία πρέπει να επικυρώσουν την αγωνιστική τους καρτέλα – ειδικά σχεδιασμένου για την περιοχή, όπου διεξάγεται το αγώνισμα.
“Δεν υπάρχει κοινή εκκίνηση, ούτε τερματισμός. Οι ‘αθλητές’ αγωνίζονται μόνοι τους, με μοναδικούς βοηθούς έναν χάρτη και μία πυξίδα, που θα τους οδηγήσουν στα σημεία εκείνα που έχουν ορίσει οι διοργανωτές. Είναι ελεύθεροι να επιλέξουν τη διαδρομή που θα κρίνουν καταλληλότερη για να κάνουν τον μικρότερο δυνατό χρόνο, φροντίζοντας παράλληλα για την ασφάλειά τους” αναφέρει ο καθηγητής ΤΕΦΑΑ Σερρών του ΑΠΘ Κωνσταντίνος Κουκουρής.
Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν οργανωμένοι αθλητικοί σύλλογοι, ούτε ομοσπονδία για το συγκεκριμένο άθλημα, το οποίο εδώ και χρόνια έχει κατακτήσει τη Σκανδιναβία και τις βόρειες κυρίως χώρες της Ευρώπης, με μεγάλη επιτυχία. Το πρώτο παγκόσμιο πρωτάθλημα Προσανατολισμού διεξήχθη το 1927 στα δάση της Σουηδίας, ενώ είναι ιδιαίτερα ανεπτυγμένο στην Ελβετία, τη Γαλλία, τη Δανία, την Εσθονία, τη Λετονία, την Ουκρανία, τη Ρωσία κ.α.
Τον Αύγουστο του 2012, το παγκόσμιο πρωτάθλημα θα διεξαχθεί στη Γαλλία, με συμμετοχή αθλητών από 45 χώρες.
Στη χώρα μας, το αγώνισμα έγινε γνωστό πριν από περίπου μία δεκαετία, όταν παρουσιάστηκε στο μάθημα υπαίθριων δραστηριοτήτων του ΤΕΦΑΑ Σερρών από τον καθηγητή Φυσικής Αγωγής κ. Κουκουρή, ενώ το 1997 συστήθηκε ο Ελληνικός Σύλλογος Αγωνιστικού Προσανατολισμού, με στόχο να κάνει γνωστό το αγώνισμα σε αθλητές και μη.
Έκτοτε, έχουν πραγματοποιηθεί υποτυπώδεις αγώνες, υπό τη μορφή σεμιναρίων, καθώς η διοργάνωσή τους αποτελεί ένα ιδιαίτερα δύσκολο εγχείρημα, αφού απαιτείται ειδική χαρτογράφηση, αλλά και κατάρτιση των συμμετεχόντων σε βασικές δεξιότητες προσανατολισμού, όπως χρήση πυξίδας και ανάγνωσης χάρτη.
Ειδικοί χάρτες έναντι αδράς αμοιβής
“Η μία δυσκολία του αγωνίσματος είναι η χαρτογράφηση της εκάστοτε περιοχής, όπου διεξάγεται ο αγώνας. Οι υπάρχοντες χάρτες δεν μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες του αγωνίσματος, καθώς απαιτούνται πολλές λεπτομέρειες και έτσι επιστρατεύονται ειδικοί χαρτογράφοι, μαθηματικοί και τοπογράφοι που θα σχεδιάσουν σπιθαμή προς σπιθαμή την περιοχή του αγώνα” εξηγεί ο καθηγητής.
Οι χαρτογράφοι καλούνται να περπατήσουν την περιοχή που καλούνται να σχεδιάσουν, ώστε να καταγράψουν με κάθε λεπτομέρεια το ανάγλυφό της- χαντάκια, δέντρα, θάμνους, βράχους και πέτρες- έτσι ώστε να τα αποτυπώσουν στο χαρτί με τον αναλυτικότερο δυνατό τρόπο προκειμένου να διευκολύνουν τους αθλητές. Για παράδειγμα, για μία περιοχή αγώνα 1000 στρεμμάτων, ο χαρτογράφος θα χρειαστεί περισσότερες από 10 μέρες μόνο για το αναγνωριστικό περπάτημα.
“Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν τέτοιοι χαρτογράφοι και έτσι σε περιπτώσεις αγώνων καλούνται ειδικοί από το εξωτερικό, οι οποίοι αμείβονται αδρά” εξήγησε ο κ. Κουκουρής.
Μάλιστα, όπως είπε, μία χαρτογράφηση πιθανώς να χρειαστεί να επαναληφθεί σε περιπτώσεις αλλαγής καιρικών συνθηκών (π.χ. χιόνια) που θα διαφοροποιήσουν το τοπίο στην περιοχή του αγωνίσματος.
Μέχρι στιγμής υπάρχουν μόνο τρεις εξειδικευμένοι χάρτες στην Ελλάδα για τις περιοχές Αγίου Γεωργίου Γρεβενών, του Σέιχ Σου και του φράγματος Θέρμης στη Θεσσαλονίκη, τους οποίους σχεδίασαν Βούλγαροι και Σουηδοί χαρτογράφοι, με σκοπό τη διεξαγωγή αγώνων με ξένους αθλητές.
Η δεύτερη δυσκολία αφορά την εκπαίδευση των αθλητών, καθώς η καλή φυσική τους κατάσταση και μόνο δεν σημαίνει ότι μπορούν να ανταπεξέλθουν στις απαιτήσεις του αθλήματος. Θα πρέπει να διαθέτουν στοιχειώδεις γνώσεις προσανατολισμού, όπως ανάγνωση σημείων στο χάρτη, κλιμάκων, υπομνημάτων (π.χ. τι σημαίνουν οι τελείες, οι διακεκομμένες γραμμές κ.λπ.), διεθνών συμβόλων αναγνώρισης θέσεων κ.ά., αλλά και χρήσης της πυξίδας.
“Ούτως ή άλλως, το αγώνισμα στο σύνολό του απαιτεί μια πλειάδα δεξιοτήτων από την πλευρά των συμμετεχόντων, ενώ η νίκη εξαρτάται από πολλούς παράγοντες” συμπληρώνει ο καθηγητής.
Το γεγονός ότι το αγώνισμα διεξάγεται στη φύση καθιστά απρόβλεπτο το αποτέλεσμα, ενώ οι αθλητές θα πρέπει να επιστρατεύσουν ψυχικό σθένος και ευστροφία για να αντιμετωπίσουν αντιξοότητες (π.χ. αν χαθούν ή τραυματιστούν), στρατηγική για να επιλέξουν τις καλύτερες διαδρομές και φυσική αντοχή.
Το πρωτάθλημα στην Αριδαία και τα σεμινάρια σε σχολεία
Για τη διάδοση του αθλήματος, ο Σύλλογος Αγωνιστικού Προσανατολισμού έχει πραγματοποιήσει μέχρι σήμερα περίπου 50 ανοιχτούς αγώνες ανά την Ελλάδα και δεκάδες κλειστούς, υπό τη μορφή σεμιναρίων σε σχολεία και άλλους φορείς. “Μόνο μέσα από την αγωγή και εκπαίδευση στα σχολεία μπορεί να γίνει γνωστό το αγώνισμα και να βρει δρόμο για την ανάπτυξή του” επισήμανε ο κ. Κουκουρής.
Ήδη, έχουν ενημερωθεί τα σχολεία της Χαλκιδικής και της Θεσσαλονίκης, ενώ πιο πρόσφατα συμμετείχαν σε ενημερώσεις περίπου 500 μαθητές σχολείων της Αλμωπίας, όπου την περασμένη Κυριακή πραγματοποιήθηκε ο πρώτος αγώνας του ελληνικού πρωταθλήματος, υπό την διοργάνωση του Συλλόγου Αγωνιστικού Προσανατολισμού και της Περιβαλλοντικής Ομάδας του Γυμνασίου Προμάχων.
Ο αγώνας έγινε στην νότια περιοχή της Αριδαίας με 15 διαφορετικές κατηγορίες (για μαθητές δημοτικού, γυμνασίου, λυκείου, για γονείς με παιδιά, για ΑμεΑ, για ενήλικες, ιππείς, αθλητές κ.ά.) και περίπου 60 συμμετέχοντες, ενώ το χάρτη σχεδίασε ο καθηγητής του σχολείου, μαθηματικός Δημήτρης Καραδημητρίου.
“Μέχρι στιγμής έχει γίνει διδασκαλία του αγωνίσματος σε 500 μαθητές της Αλμωπίας και κάποια βασική προπόνηση για την πρακτική εξοικείωση, καθώς δεν υπάρχουν οργανωμένα αθλητικά κέντρα” ανέφερε ο κ. Καραδημητρίου.
Στο αγώνισμα μπορούν να λάβουν μέρος και μη αθλητές, καθώς και γονείς με τα παιδιά τους, αφού η επαφή με τη φύση και η ανάπτυξη ικανοτήτων προσανατολισμού, μπορούν να μετατρέψουν τη διαδικασία σε μια ενδιαφέρουσα δραστηριότητα για όλο τον κόσμο. “Στους αγώνες που διοργανώνουμε μέχρι στιγμής, διαπιστώνουμε ότι πολλές φορές οι νικητές δεν είναι αθλητές, αλλά άτομα που κανείς δεν περίμενε να πετύχουν” αναφέρει.
Στο πλαίσιο του πρωταθλήματος αναμένεται να διοργανωθούν άλλοι εφτά αγώνες, από τους οποίους οι διοργανωτές ελπίζουν να προκύψει ένα “νέο αίμα” αθλητών που θα αγαπήσουν το αγώνισμα και ίσως έχουν την ευκαιρία να συμμετάσχουν σε διεθνείς διοργανώσεις, όπως το πρωτάθλημα ΝΑ Ευρώπης (στην Προύσα, το Σεπτέμβριο) και στο παγκόσμιο πρωτάθλημα της Ελβετίας.
Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνούν και να ενημερώνονται για τις διοργανώσεις του μοναδικού ελληνικού Συλλόγου Προσανατολισμού στην ηλεκτρονική ιστοσελίδα www.orienteering.org.gr.

VIA